Nazwa majątku Polinów, czyli dawnych dóbr Konarzewszczyzna i Skolimowszczyzna

Poprzez długie wieki swojej historii Polinów miał wielu właścicieli. Doprowadziło to do zamieszania z nazwami pojawiającymi się w różnych dokumentach. Domaga się to szerszej analizy i wyjaśnienia.

Konarzewszczyzna

Pierwsza nazwa - Konarzewszczyzna - pochodzi od nazwiska Jakuba Konarzewskiego, podwojewodziego powiatu mielnickiego, który od początku XVII w. był właścicielem majątku.

O rodzinie Konarzewskich wiemy tyle, że miała dość pokaźny majątek w samych Łosicach, ale również i poza miastem. Majątek pozostał w ich rękach przez cały wiek XVII i notował wówczas znaczny rozwój, co stało się przyczyną nadania mu nazwy Konarzewszczyzna .

Konarzewszczyzna i Skolimowszczczyzna

W wieku XVIII w połączeniu ze wzmiankowaną wcześniej Konarzewszczyzną, zaczęła funkcjonować również nazwa Skolimowszczczyzna. Wywodzi się ona prawdopodobnie od rodu Skolimowskich, który to w XVIII wieku zamieszkiwał Łosice i posiadał w obrębie miasta znaczne dobra .

Księga hipoteczna majątku operuje właśnie tym nazewnictwem, odwołującym się do pierwotnych właścicieli majątku i nosi nazwę "Dokumenta do Dóbr Ziemskich Konarzewszczyzna i Skolimowszczyzna".

Apolinów, czyli Apolonii i Józefa miłosne przypadki

Największa rewolucja miała miejsce w latach 30. XIX w. Wtedy to hrabia Józef Ledóchowski, ówczesny właściciel Konarzewszyzny, zmienił jej nazwę na "Apolinów" na cześć swojej przyszłej małżonki Apolonii . Apolonia z Ledóchowskich Aleksandrowicz (1787-1873) - była bardzo daleką krewną Józefa, wywodzącą się z linii Kosmy (Kuźmy) Kazimierza Ledóchowskiego urodzonego ok. 1480 r. Ich gałęzie rozdzieliły już pod koniec XV w. Piszemy o niej obszernie w "Historii Polinowa".

A oto jak do zmiany doszło. Jak opisuje sąsiad, Władysław Wężyk:

"Pan Józef Ledóchowski (...) był żonaty, ale opuścił żonę i dzieci swoje (ich rozwód odbył się w 1822 r. w Warszawie - przyp. autora), a sam bawił najprzód w małej zagrodzie pod Łosicami, która mu z całego dziedzictwa pozostała (mowa oczywiście o Konarzewszyczyźnie - przyp. autora). Będąc jeszcze młodym i przystojnym mężczyzną, jeździł po domach, gdzie były szlachcianeczki na wydaniu, i do nich się zalecał, a jego tytuł hrabiego i pewna ogłada w świecie nabyta (gdyż w szkołach krótko bardzo przebywał) miłym go gościem wszędzie czyniły. Jego romanse z szlachciankami, z którymi się już prawie zaręczał, i jego wesołe dowcipy na różnych chrzcinach i sąsiedzkich odpustach były słynne w okolicy.

Za życia pana Aleksandrowicza najwięcej się przy nim on wieszał, i przez kuzynkę swoją, panią Aleksandrowicz, był lubiony" .

Poza zwykłym "lubieniem" musiało być coś więcej, bo niebawem para ta stanęła na ślubnym kobiercu.

Kiedy w 1826 r. zmarł Stanisław Aleksandrowicz i Apolonia została wdową, Józef Ledóchowski mógł zacząć zabiegi o jej rękę. Bywając częstym gościem Aleksandrowiczów w Konstantynowie wiedział, że ów majątek kupił ojciec Stanisława - Tomasz w 1792 r. Wcześniej jego właścicielem był podskarbi koronny Karol Józef Odrowąż-Siedlnicki, a miasto nazywało się Kozierady. Siedlnicki zasłyną tym, że na cześć własnej żony Konstancji z Branickich przemianował około 1744 r. Kozierady na Konstantynów. Musiało to zrobić na Józefie duże wrażenie, bo zamierzając poślubić Apolonię, w dowód swoich płomiennych uczuć postanowił zrobić podobnie. Zmienił nazwę swojego majątku Konarzewszczyzna od jej imienia na Apolinów . Nie będzie więc nadużyciem, jeśli stwierdzimy, że Apolinów powstał z miłości. Zabiegi odniosły skutek i w roku 1831 r. para zawarła związek małżeński .

Polinów

Po śmierci hrabiego Ledóchowskiego w 1866 r. nazwa została zmieniona na "Polinów". Co skłoniło właścicieli do rezygnacji z nazwy "Apolinów"? Mogła mieć w tym udział córka hrabiego, Marianna z Ledóchowskich Perkowska, dziedziczka majątku. Kiedy była małym dzieckiem Ledóchowski opuścił rodzinę, a kiedy miała 6 lat jej rodzice formalnie rozwiedli się . Raczej nie pałała później zbyt gorącymi uczuciami do drugiej żony ojca. Także to, że nazwał majątek jej imieniem entuzjazmu raczej w niej nie wzbudzało. Stąd najprawdopodobniej taka decyzja.

A dlaczego "Polinów"? Mogła tu mieć znaczenie nazwa rzeczki przepływającej przez majątek, a zwanej od niepamiętnych czasów "Polichna". Polinów-Polichna brzmi o wiele lepiej niż Apolinów-Polichna. Poza tym usunięcie przedrostka „a-”, wydaje się najprostszym i naturalnym zabiegiem.

Nazwę "Polinów" widzimy w wielu dokumentach od II połowy XIX w:

• Nazwa "Polinów" pojawiła się na planie folwarku z 1871 r.
• Nazwa "Konarzewszczyzna vel Polinów" widnieje w ogłoszeniu o publicznej licytacji z 1880 r.
• Definicję "Konarzewszczyzna i Skolimowszczyzna czyli Polinów" znajdziemy w "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich", wydanym w 1883 r.
• Jako "dziedzic Polniowa i Rudnik" wymieniony jest hrabia Józef Walenty Ledóchowski w herbarzu Bonieckiego, wydanym w 1911 r.

Ulica Polinowska i rzeczka Polinówka

Ulica prowadząca na Polinów (obecnie 1 Maja) także wzięła nazwę od nazwy majątku i nazywała się Polinowska .

Także rzeczkę Polichnę przepływająca przez majątek zaczęto nazywać Polinówką .

Co dalej?

Póki co mamy obowiązującą już od ponad 150 lat nazwę "Polinów". A co przyniesie przyszłość? Zobaczymy - jak widać z powyższego zestawienia sytuacja jest dynamiczna...