Polinowski flis
"...Bo kiedy już flis zasmakuje komu,
Już się na wiosnę nie zastoi w domu.
Choćbyś mu stawiał najlepszą zwierzynę,
Przecie on woli flisowską jarzynę..."
.
W czasach prosperity Rzeczypospolitej Obojga Narodów, Bug i flisactwo odegrały kluczową rolę w rozwoju handlu zbożem z Polinowa. Poprzez tę stronę chcemy przywrócić pamięć o tych ważnych dla historii majątku czasach. Polinowscy flisacy, którzy przez wiele tygodni żyli i pracowali na tratwach, transportując towary do Gdańska, byli niezwykle ważnymi postaciami w gospodarce folwarku i polinowskiej społeczności tamtych epok. Rozwój kolei na polskich ziemiach oraz restrykcje zaborców doprowadziły do zaniku flisactwa, a ostatni zarobkowy spław rzeczny miał miejsce w 1968 roku. Naszym celem jest przypomnienie historii i tradycji polinowskich flisów.
Bugiem do Gdańska
Rzeczpospolita była onegdaj największym producentem zboża w Europie. Jak pisze XIX-wieczny historyk - Tadeusz Korzon - Polska zwana była do połowy XVII w. "śpichrzem Europy"... Czytaj dalej
Genesis
Zainteresowanie rzeką, jak można by rzec, "wyssaliśmy z mlekiem matki". Na nasze wzmożone zainteresowanie flisem natomiast wpłynęło jedno niespodziewane wydarzenie sprzed wielu lat w dawnym, drohickim porcie... Czytaj dalej
Flis śladami polinowskiego zboża
Na stronie 'Genesis' opisaliśmy początek naszego zainteresowania nadbużańskim flisem, który miał miejsce w drohickim porcie pod wzgórzem zamkowym. W tym roku mija równo 40 lat od tamtych wypadków i postanowiliśmy to uczcić zgodnie z wielowiekową, polinowską tradycją, czyli degustacją... Czytaj dalej
W związku z tym, że w 2022 r. komitet UNESCO wpisał tradycje flisackie w sześciu krajach – Polsce, Austrii, Czechach, Hiszpanii, Łotwie i Niemczech na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości w ubiegłym roku gościliśmy w Toruniu, gdzie obchodzono Rok Flisactwa. Wspomniałem wtedy o Festiwalu Wisły, którego tematem przewodnim są flisacze tradycje. Jeśli powiedziało się "A", trzeba było powiedzieć "B" i na ten festiwal się wybrać... Czytaj dalej
Polinów, tak jak i inne folwarki w okolicy był majątkiem głównie zbożowym. W Rzeczpospolitej większość zboża sprzedawano na rynku lokalnym, ze względu na wysokie koszty transportu. Co innego folwarki takie jak Polinów, które dzięki położeniu w pobliżu spławnego Bugu mogły transportować swoje zboże do portów morskich... Czytaj dalej
Ostatni etap naszego flisu zaczęliśmy w Drohiczynie - starożytnym grodzie, od 1520 aż do okresu rozbiorów stolicy województwa podlaskiego... Czytaj dalej
Kolejny etap naszego flisu rozpoczęliśmy w Mielniku - ważnym grodzie i znanym w średniowieczu porcie, który strzegł przeprawy przez rzekę... Czytaj dalej
Nasz flis z polinowskim zbożem w swym założeniu miał mieć klimat historyczny, dlatego też przystanki zaplanowaliśmy w starych nadbużańskich grodach. Na miejsce startowe spływu obraliśmy leżący przy białoruskiej granicy Niemirów - starożytną warownię, powstałą na nadbużańskim brzegu już w XI-XII wieku... Czytaj dalej
Nadbużańskie impresje
"Oda do rzeki Bugu"
Napisana po łacinie przez ks. Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, w przekładzie polskim Syrokomli.
Nie nęci mej pieśni Salmacys zdradziecki,
Ni źródło święcone Wenerze;
Żaden zdrój łaciński lub grecki
Dziś ze mnie ofiary nie bierze.
Przebaczcie Paktolu i Cydnu zatoki
Ze dla was strun moich nie trącę,
I ty, ojcze Tybrze głęboki,
Nie czekaj na pieśni gorące.
Ja będę opiewał Bug wrzący i skory,
Co Wisków od skwaru zasłania,
Co dżdżyste, jesienne wapory
Wyziewa lub nazad pochłania.
O Bugu! o czysty wód świętych krysztale!
Jakaż mi Pierys pozwoli
Bym konchą czerpnąwszy twą falę,
Ugasił pragnienie do woli?
O Bugu! którego głębiny nie zmierza
Ni wiosło, ni śmiały bród ludzi,
Ni trzoda blizkiego pasterza
Nie pali twej wody od wierzchu do głębi
Spiekota w południa zacisze;
Mróz ciebie nie ściska, nie ziębi
Lecz wietrzyk ciepławy kołysze.
Gdy przecie na wiosnę szeroko rozlany
Wypłyniesz na środek zagonów,
I łąki wiskowskie i łany
Użyźniasz do kwiatów i plonów,
Jak miło się wsłuchać w twój szelest i gwary!
O rzeki najczystsze, najzdrowsze!
O Bugu i Narwi! do pary!
I w parze opłyńcie Mazowsze.
Gdy wieszczbom Febowym dać wiarę się godzi,
Zawierzcie, zawierzcie potomni!
Wkrótce się poeta narodzi
Co naszą piosenkę przypomni.
On wodom ojczystym wywiąże się z długu
I odda należny dank części,
On i was, o Narwi i Bugu!
Na lirze głośniejszej obwieści!
"Dolinami rzek" Zygmunt Gloger; Warszawa 1903 r.
Na Bug patrzono kiedyś jak na autostradę. Flisując z jej biegiem niemożliwe jest jednak pozostać niewrażliwym na jej piękno. Bug - rzeka dzika, nigdy nieujarzmiona przez człowieka, która zachowała wiele przybrzeżnych mielizn, zakoli, wysokich stromych brzegów, tajemniczych głębin i wysp. Prawdziwa, nizinna rzeka pełna ryb, z dobrze wykształconymi tarasami w dolinie, rozległymi pastwiskami i łąkami, wydmami usypanymi przez rzekę lub wiatr, lasami łęgowymi, dużymi, pięknymi starorzeczami nazywanymi przez miejscową ludność bużyskami, czasami kapryśna, a przede wszystkim piękna, posiadająca niepowtarzalne uroki o każdej porze roku.
Naturalność i piękno nadbużańskich krajobrazów sprawiły, że tylko tu mogły powstać obrazy do filmu "Nad Niemnem", z płynącymi tratwami flisaków i weselnym orszakiem na łodziach. Zachwycają one swym niepowtarzalnym urokiem i czarem. Ta niezwykła różnorodność i malowniczość krajobrazu, budzi jakąś odwieczną tęsknotę do ciszy lasów i pól, do szerokiego oddechu, do swobodnej przestrzeni, zachęca do przemierzania tych terenów i do kontemplacji.
Galeria
Zamieszczamy tu wybór fotografii tych malowniczych okolic. Można je wybierać klikając przycisk na mapie lub z menu poniżej:
*Zdjęcia pochodzą z lat 2003-2006.
Projektowany rezerwat Kalinik - starorzecza Bugu ze zbiorowiskiem łęgów nadrzecznych oraz roślinnością wodną i szuwarową, a także połacie łąk i pastwisk przylegające do rzeki Bug. Teren cenny przyrodniczo o wielkiej bioróżnorodności... Czytaj dalej
Malownicze okolice wsi Drażniew... Czytaj dalej
Na zachód od wsi znajduje się Łysa Góra – wysoka, 30 metrowa piaszczysta skarpa, która gwałtownie urywa się na zakolu Bugu. Piękny punkt widokowym na dolinę rzeki. Tuż u podnóża skarpy znajduje się starorzecze nazywane Binduga... Czytaj dalej
Projektowany rezerwat „Krostowiec” - ma za zadanie chronić fragment terasy zalewowej Bugu z cennymi zbiorowiskami roślinności nadwodnej, szuwarowej i torfowiskowej oraz łęgiem wierzbowo-topolowym... Czytaj dalej
Rezerwat utworzony w celu ochrony naturalnych płatów lasu łęgowego wiązowo-jesionowego i olszowo-jesionowego z dębem, klonem, lipą i topolą oraz znacznym udziałem krzewów charakterystycznych dla okolic nadbużańskich. Występują tu liczne chronione gatunki roślin... Czytaj dalej
Jest to fragment starodrzewu sosnowo-dębowego w dużym kompleksie „Las Konstantynowski”. Przedmiotem ochrony jest dobrze wykształcony grąd oraz bór mieszany. W grądzie dominuje dąb szypułkowy, a w borze sosna zwyczajna w wieku 130–140 lat. W rezerwacie rośnie kilka drzew o charakterze pomnikowym, najczęściej są to dęby szypułkowe. Rezerwat jest ostoją wielu gatunków ptaków właściwych dla tego typu lasu... Czytaj dalej
Rezerwat leśny ze starodrzewem dębowym pochodzenia naturalnego, występującym w zespole o charakterze grądu, interesującymi formami geomorfologicznymi oraz stanowiskami wielu gatunków roślin rzadkich i chronionych, jak też bogatej awifauny. Krajobraz rezerwatu urozmaicają głębokie wąwozy i głazy narzutowe... Czytaj dalej
Do 1795 lewobrzeżna część Drohiczyna, w latach 1807-1861 samodzielne miasto Drohiczyn Ruski, następnie wieś. Piękne widoki na zabytki prawobrzeżnego Drohiczyna... Czytaj dalej
Jest to to zespół kilku bużysk – starorzeczy Bugu. Obszar Trojanu został objęty ochroną w ramach programu „Natura 2000”. Chronione są tutaj zarówno ptaki wodne, jak i siedliska. Planowane jest również utworzenie w tym miejscu rezerwatu przyrody... Czytaj dalej
Warto obejrzeć dwór z XIX w. oraz piękne widoki na leżący pod drugiej stronie Bugu Mielnik... Czytaj dalej
