strona główna "Avorum respice mores" (Bacz na obyczaje przodków) - dewiza herbowa przysługująca jedynie hrabiom Ledóchowskim h. Szaława

Przesmyki

Maciej KobylińskiPrzesmyki to wieś na południowym Podlasiu, położona 11 km na północny zachód od Łosic. Powstała prawdopodobnie pod koniec XIV w. na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego jako własność rycerska. W bitwie pod Grunwaldem w 1410 r. wśród rycerstwa ziemi drohickiej walczył Gryf z Przesmyk, którego później z niewoli krzyżackiej wykupił książę Witold. Była gniazdem rodu Przesmyckich herbu Paprzyca (Kuczaba).

Przesmyki - kościół

W 1465 r. Przesmyccy ufundowali pierwszy kościół parafialny pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Regest poborowy z czasów Stefana Batorego w roku 1580 podaje, że parafia przesmycka była jedną z najrozleglejszych w ziemi drohickiej i liczyła 27 wsi. Drewniany kościół został spalony przez Szwedów w 1657 r.

Obecny kościół parafialny pochodzi z 1776 r. Wzniesiony z drewna staraniem proboszcza Ludwika Wessla. Konsekrowany przez biskupa Jana Szyjkowskiego w 1783 r. Kościół w Przesmykach zaliczany jest do najcenniejszych drewnianych zabytków sakralnych południowego Podlasia.

Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół

Kościół ma konstrukcję zrębową, czyli ściany składają się z ułożonych poziomo belek drewnianych łączonych w narożach. Nie jest orientowany, czyli jego prezbiterium nie jest zwrócone na wschód, a na północ. Ma tę samą szerokość co nawa główna. Trójnawowy korpus ma układ bazylikowy - nawa główna jest wyższa od naw bocznych, ponad dachami których znajdują się okna doświetlające wnętrze. Po obu stronach prezbiterium znajduje się zakrystia i skarbiec.

Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół

Wewnątrz 6 barokowych ołtarzy datowanych na XVIII w. (zostały przeniesione z Siemiatycz). Ołtarz główny jest dwukondygnacyjny. Barokowa ambona z XVIII w., organy z 1887 r. zbudowane w Lublinie, w prezbiterium stalle z XVIII w., w nawach dwa rokokowe konfesjonały z XVIII w.

Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół
Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół Przesmyki - kościół

Przesmyki - dzwonnica-brama

Na osi kościoła stoi murowana dzwonnica-brama z przejściem ze sklepieniem kolebkowo-krzyżowym, wzniesiona po 1869 r. Najstarszy dzwon pochodzi z 1721 r.

W zespole kościoła od strony wschodniej znajduje się dziewiętnastowieczna drewniana organistówka będąca świetnym przykładem podlaskiego budownictwa.

Przesmyki - cmentarz

Na cmentarzu parafialnym otoczonym jest murem z polnych kamieni usytuowana jest neogotycka kaplica zbudowana około połowy XIX w., z ludowymi rzeźbami św. Kazimierza i św. Jacka. W sąsiedztwie znajduje się nagrobek Florentyna Lisieckiego, właściciela ziemskiego w formie figury Matki Bożej stojącej na cokole imitującym skalną bryłę oplecioną roślinnością. Większość grobowców należy do starych rodów zamieszkujących Przesmyki i okolice: Głuchowskich, Kalickich, Kamińskich, Kukawskich, Lipińskich, Nasiłowskich, Olędzkich, Paprockich, Przesmyckich, Rzewuskich, Wielogórskich.

Bibliografia:

  1. "Katalog zabytków sztuki w Polsce. Powiat łosicki". Izabella Galicka, Hanna Sygietyńska; Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 1965.
  2. "Mapa topograficzna Polski: Siedlce". Marta i Piotr Śliwińscy; Wojskowe Zakłady Kartograficzne, Warszawa 1997.
  3. "Przewodnik: Siedlce". Cezary Ostas; PTTK Oddział "Podlasie" w Siedlcach, Siedlce 2003.
powrót
Ojcowie serwisu Polinów
Łosice i okolice
Kobylińscy
południowe Podlasie
południowe Podlasie
Kobylińscy
Kobylińscy